Mynd i'r llys fel tyst

Ymweliadau cyn y treial â'r llys

Gall y syniad o fynd i'r llys a rhoi tystiolaeth deimlo'n llethol – yn enwedig os nad ydych erioed wedi bod y tu mewn i adeilad llys o'r blaen, neu os nad ydych chi'n gyfarwydd â phroses y llys.

Cyn dyddiad yr achos llys, gall y Gwasanaeth Tystion drefnu rhywbeth o'r enw ymweliad cyn-treialDyma gyfle i ymweld â'r llys y byddwch yn mynychu – gall hyn fod yn ymweliad personol neu'n ymweliad rhithwir cyn y treial.

Byddwch chi’n gallu gweld yr ardal aros lle byddwch chi’n aros cyn rhoi tystiolaeth a mynd i mewn i ystafell llys. Bydd yr ystafell llys yn wag, ond bydd cefnogwr y Gwasanaeth Tystion yn eich tywys o gwmpas a all egluro ble bydd pawb yn yr ystafell yn ystod yr achos llys ac ateb unrhyw gwestiynau sydd gennych chi.

Gall ymweld â’r llys hefyd eich helpu i feddwl am bethau eraill cyn diwrnod yr achos, fel teithio a sut y byddwch chi’n cyrraedd adeilad y llys.

Os oes gennych unrhyw ofynion hygyrchedd, gall ymweliad â'r llys eich helpu i sicrhau y bydd eich anghenion mynediad yn cael eu hystyried. Neu os oes angen unrhyw gymorth neu addasiadau arnoch, gallwch siarad â chefnogwr y Gwasanaeth Tystion am hyn.

Pan fyddwch chi'n cyrraedd

  • Byddwch chi'n mynd i mewn i'r llys ac yn mynd trwy'r broses ddiogelwch, felly byddwch chi'n gwybod beth i'w ddisgwyl ar y diwrnod. Gall cefnogwr Gwasanaeth Tystion roi gwybodaeth i chi am y pethau y cewch chi a'r pethau na chewch chi eu dwyn gyda chi i'r llys.
  • Os cytunwyd y gallwch ddefnyddio mynedfa ar wahân i fynd i mewn i'r llys, gall cefnogwr y Gwasanaeth Tystion ddangos hyn i chi.
  • Gallant hefyd eich tywys i'r ardal aros tystion (a elwir weithiau'n ystafell dystion) fel y gallwch weld ble byddwch chi'n eistedd ac yn aros cyn i chi gael eich galw i'r llys i roi tystiolaeth.

Yn ystod eich ymweliad

  • Gallwch fynd i mewn i ystafell llys. Bydd cefnogwr Gwasanaeth Tystion yn dangos i chi ble bydd gwahanol aelodau’r llys yn sefyll neu’n eistedd ar ddiwrnod yr achos. Er enghraifft, ble bydd yr ynadon – neu’r barnwr a’r rheithgor – yno, ble byddwch chi’n sefyll yn y blwch tystion, a ble bydd y diffynnydd.
  • Os byddwch chi'n defnyddio unrhyw fesurau arbennig i'ch helpu i roi eich tystiolaeth orau, gall cefnogwr y Gwasanaeth Tystion eich tywys drwy'r rhain os oes gennych chi unrhyw gwestiynau.
  • Os byddwch chi'n rhoi tystiolaeth drwy gyswllt fideo byw, gall cefnogwr y Gwasanaeth Tystion ddangos trefniant yr ystafell gyswllt byw i chi a sut mae'r dechnoleg yn gweithio.
  • Gallwch ofyn unrhyw gwestiynau i gefnogwr y Gwasanaeth Tystion neu rannu unrhyw bryderon sydd gennych.

Gall mynychu llys deimlo'n frawychus, yn enwedig os nad ydych erioed wedi bod i un o'r blaen. Mae'n normal teimlo'n nerfus, ond gall ymweliadau cyn y treial eich helpu i deimlo'n fwy cyfarwydd ag amgylchedd y llys a phroses y llys, ac yn fwy hyderus ynghylch rhoi tystiolaeth ar y diwrnod. Mae ymweliadau'n anffurfiol, a gallwch ddod â ffrind neu aelod o'r teulu gyda chi i'ch cefnogi.

Gallwch ofyn cwestiynau i gefnogwr y Gwasanaeth Tystion am unrhyw beth nad ydych yn siŵr amdano neu unrhyw beth sy'n eich gwneud yn nerfus am yr achos, ond ni fyddant yn trafod manylion yr achos gyda chi.

Os na allwch ymweld â'r llys yn bersonol, gallwn hefyd gynnig ymweliad cyn-treial rhithwir i chi. Gellir gwneud hyn drwy alwad fideo neu alwad ffôn, yn dibynnu ar yr hyn sy'n gweddu orau i'ch anghenion.

Gallwch ofyn i swyddog eich Uned Gofal Tystion ofyn am ymweliad cyn-treial rhithwir i chi, neu gallwch gysylltu â ni yn y Gwasanaeth Tystion yn uniongyrchol i ofyn am un. Bydd y Gwasanaeth Tystion yn rhoi gwybod i chi am y dyddiau a'r slotiau sydd ar gael ar gyfer ymweliad cyn-treial rhithwir.

  • Fel arfer, bydd galwadau fideo yn digwydd dros Zoom. Anfonir dolen atoch i gael mynediad ar adeg eich apwyntiad. Yn ystod yr alwad fideo, bydd cefnogwr y Gwasanaeth Tystion yn rhannu eu sgrin ac yn egluro proses y llys i chi.
  • Byddan nhw'n dangos taith gerdded i chi drwy ystafell llys generig. Er na fydd yn edrych yn union fel yr ystafell llys y byddwch chi'n mynychu, bydd yn cynnwys yr un bobl, a gall cefnogwr y Gwasanaeth Tystion esbonio pwy fydd ble yn y llys i chi. Gallant hefyd siarad â chi am unrhyw bryderon a allai fod gennych.
  • Os dewiswch gael galwad ffôn, gall cefnogwr y Gwasanaeth Tystion roi esboniad llafar i chi o broses y llys.

Gallwch gael mwy nag un ymweliad cyn y treial os ydych chi'n teimlo bod ei angen arnoch chi. Er enghraifft, os oes gennych chi unrhyw bryderon o hyd neu os yw eich amgylchiadau wedi newid. Neu os ydych chi wedi cael ymweliad cyn y treial rhithwir ond yn teimlo y byddech chi hefyd yn elwa o ymweliad wyneb yn wyneb.

Mae ymweliadau cyn-treial wyneb yn wyneb – yn y rhan fwyaf o achosion – yn digwydd yn yr un adeilad llys y bydd tystion yn rhoi tystiolaeth ynddo. Mae'n brin y cynhelir ymweliad cyn-treial mewn llys gwahanol, ond gall ddigwydd. Er enghraifft, os oes llys ger eich gweithle, byddai hynny'n haws i chi fynychu.

Pe bai'r llys yn newid, byddai'r Gwasanaeth Tystion yn cynnig ymweliad cyn-treial arall i chi yn y llys newydd.

Os ydych chi'n dyst agored i niwed neu dan fygyr a byddwch chi'n rhoi tystiolaeth drwy gyswllt fideo byw mewn safle anghysbell, gallwn ni hefyd ymweld yno yn ogystal ag ymweld ag adeilad y llys.

I drefnu ymweliad cyn-treial wyneb yn wyneb neu ymweliad cyn-treial rhithwir, cwblhewch ein ffurflen atgyfeirio ar-lein.

Os ydych chi eisoes wedi cael eich atgyfeirio, cysylltwch â chefnogwr eich Gwasanaeth Tystion.